آژانس رتبه‌بندی اعتباری فیچ[1] پیش‌بینی می‌کند روند ادغام و یکپارچه‌سازی[2] در صنعت جهانی بیمه عمر همچنان ادامه داشته باشد، هرچند سرعت و ساختار این معاملات در مناطق مختلف متفاوت خواهد بود.

آژانس رتبه‌بندی فیچ می‌گوید تداوم معاملات در این حوزه تا حد زیادی ناشی از تلاش شرکت‌های بیمه برای تقویت ترازنامه‌ها، افزایش کارایی عملیاتی و هدایت سرمایه به سمت خریدها و ادغام‌هایی است که می‌تواند ارزش بلندمدت بیشتری ایجاد کند.

با وجود آنکه تنش‌های ژئوپلیتیک، نوسانات شرایط اقتصادی، محدودیت‌های تأمین مالی و تشدید نظارت‌ها در برخی بازارها می‌تواند بر قیمت‌گذاری و زمان‌بندی معاملات اثر بگذارد، آژانس رتبه‌بندی فیچ معتقد است این عوامل بعید است روند کلی و گسترده ادغام در این صنعت را به‌طور معناداری مختل کند.

به گفته فیچ، ساختار ادغام‌ها در حوزه‌های قضایی مختلف، تفاوت عمده‌ای دارند. در آلمان، بخش عمده این معاملات بر خرید و واگذاری پرتفو‌های بسته[3] یا قدیمی متمرکز است. در این بازار تنها تعداد محدودی بن‌سازه تخصصی برای مدیریت پرتفو‌های ران‌آف[4] فعال‌ هستند و پیش‌بینی می‌شود حدود ۲۵ میلیارد یورو از این پرتفو‌ها در سال ۲۰۲۶ برای واگذاری عرضه شود.

در این میان، بازار انگلستان، به‌طور فزاینده‌ای به سمت انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی (PRT)[5] سوق پیدا کرده است؛ فرآیندی که طی آن تعهدات طرح‌های بازنشستگی با مزایای معین[6]، همراه با دارایی‌های مرتبط، به شرکت‌های بیمه منتقل می‌شود. آژانس رتبه‌بندی فیچ پیش‌بینی می‌کند حجم معاملات انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی در این کشور از ۳۸ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۶ افزایش یابد. به گفته فیچ، این رشد عمدتاً ناشی از تمایل مستمر صندوق‌های بازنشستگی برای کاهش مواجهه با ریسک و نیز تمایل شرکت‌های بیمه به گسترش فعالیت و افزایش مقیاس از طریق این نوع معاملات است.

در هلند نیز الگوی مشابهی در حال شکل‌گیری است و انتظار می‌رود حدود ۱۰ میلیارد یورو از تعهدات بازنشستگی در سال ۲۰۲۶ به شرکت‌های بیمه منتقل شود. در مقابل، در بازارهایی مانند فرانسه و برخی دیگر از حوزه‌های اروپایی، به دلیل تفاوت‌های ساختاری در نظام‌های بازنشستگی، فعالیت در حوزه معاملات انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی (PRT) همچنان محدود است.

در ایالات متحده، روند ادغام در صنعت بیمه عمدتاً با ترکیبی از بیمه اتکایی دارایی‌محور[7] و نیز فعالیت‌های گسترده ادغام و تملک[8] شرکت‌ها همراه است؛ معاملاتی که شامل انتقال بلوکی پرتفو‌ها و حتی فروش کامل شرکت‌ها نیز می‌شود. در مقابل، در منطقه آسیا-اقیانوسیه، ادغام‌ها معمولاً با رویکردی گزینشی‌تر انجام می‌شوند و در ژاپن نیز هنوز چارچوب داخلی مشخصی برای معاملات انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی وجود ندارد.

آژانس رتبه‌بندی فیچ تأکید می‌کند که در ارزیابی خود از شرکت‌های بیمه‌ای که در فرآیند ادغام و یکپارچه‌سازی، مشارکت دارند، دریافته است که این شرکت‌ها چگونه هم‌زمان با مدیریت رشد، میزان مواجهه با ریسک‌های مختلف را نیز کنترل می‌کنند. از جمله این موارد می‌توان به ریسک‌های سرمایه‌گذاری، ریسک طرف مقابل[9]، ریسک‌های مقرراتی و حاکمیتی و نیز ریسک‌های اجرایی مرتبط با انجام معاملات اشاره کرد.

راهبرد سرمایه‌گذاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا شرکت‌های خریدار ممکن است برای دستیابی به بازدهی بالاتر، بخشی از سرمایه‌گذاری‌های خود را به دارایی‌های کم‌نقدشونده‌تر یا دارایی‌ها با بازدهی بیشتر اختصاص دهند. در تحلیل معاملات ادغام و تملک، آژانس رتبه‌بندی فیچ اثر این معاملات را بر شاخص‌های کلیدی مالی - به‌ویژه اهرم مالی[10] - بر اساس ترازنامه‌های تجمیعی فرضی[11]  ارزیابی می‌کند.

در مورد معاملات کوچک‌تر یا معاملاتی که به‌طور مکرر انجام می‌شوند، فیچ توجه ویژه‌ای به سابقه عملکرد شرکت‌های بیمه در حفظ شاخص‌های سرمایه در محدوده‌های متناسب با رتبه اعتباری دارد و نیز بررسی می‌کند که این شرکت‌ها تا چه اندازه توانسته‌اند پس از فشارهای موقتی ناشی از انجام معاملات، این شاخص‌ها را دوباره به سطح مطلوب، بازگردانند.

آژانس رتبه‌بندی فیچ اشاره می‌کند که در انگلستان، انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی همچنان مهم‌ترین محرک فعالیت‌های یکپارچه‌سازی در بازار به‌شمار می‌رود. انتظار می‌رود حجم این معاملات در سال ۲۰۲۶ افزایش بیشتری یابد و علاوه بر طرح‌های بازنشستگی بزرگ، مشارکت طرح‌های متوسط و کوچک نیز در این بازار رو به گسترش باشد.

به باور فیچ، تشدید رقابت در این بازار - که ناشی از ورود بازیگران جدید و شرکت‌های بیمه‌ای است که با حمایت مدیران دارایی فعالیت می‌کنند - احتمالاً فشار بر قیمت‌گذاری را افزایش و حاشیه سود را تا حدی کاهش دهد. با این حال، رشد تقاضا برای انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی به شرکت‌های بیمه به احتمال زیاد موجب خواهد شد حجم کلی معاملات در بازار همچنان در سطح بالایی باقی بماند. در کنار این نوع معاملات، انتقال و واگذاری پرتفو‌های بسته نیز ادامه دارد؛ هرچند شرکت‌های بیمه بزرگ‌تر به‌طور فزاینده‌ای تمرکز راهبردی خود را بر توسعه فعالیت در حوزه انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی قرار داده‌اند و معاملات مربوط به پرتفو‌های بسته غالباً توسط شرکت‌های کوچک‌تر یا تجمیع‌کنندگان تخصصی[12] انجام می‌شود.

در هلند، آژانس رتبه‌بندی فیچ پیش‌بینی می‌کند، در سال‌های پیش‌رو فعالیت‌های مربوط به انتقال ریسک تعهدات بازنشستگی تقویت شود؛ زیرا اصلاحات نظام بازنشستگی این کشور مستلزم گذار از طرح‌های با مزایای معین[13] به ساختارهای مشارکت معین[14] تا سال ۲۰۲۸ است. شرکت‌های بیمه هلندی در سال‌های اخیر بیش از ۷ میلیارد یورو از تعهدات بازنشستگی را بر عهده گرفته‌اند و پیش‌بینی می‌شود مجموع انتقال این تعهدات تا سال ۲۰۲۷ به حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیارد یورو برسد. با این حال، این بازار همچنان در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌های بیمه داخلی متمرکز است و به دلیل وجود موانع مقرراتی و نظارت بانک مرکزی هلند[15]، حضور بازیگران بین‌المللی در آن محدود باقی مانده است.

در آلمان نیز انتظار می‌رود این کشور همچنان مهم‌ترین بازار تجمیع پرتفو‌های بسته در اروپا باقی بماند. با وجود بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو تعهدات قدیمی که همچنان در جریان است، پیش‌بینی می‌شود حجم معاملات در این حوزه در سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۵ میلیارد یورو برسد.

افزایش هزینه‌های عملیاتی و نگهداری سامانه‌های فناوری اطلاعات، در کنار پیچیدگی‌های مدیریت پرتفو‌های در جریان[16] که به‌تدریج در حال کاهش‌اند، همچنان شرکت‌های بیمه را به واگذاری این پرتفو‌ها ترغیب می‌کند. آژانس رتبه‌بندی فیچ اشاره می‌کند که چنین معاملاتی به شرکت‌های بیمه کمک می‌کند کارایی سرمایه خود را بهبود بخشند و تمرکز بیشتری بر توسعه کسب‌وکارهای جدید داشته باشند، هرچند حجم سالانه این معاملات ممکن است بسته به زمان انجام معاملات بزرگ دچار نوسان شود.

در ایالات متحده، آژانس رتبه‌بندی فیچ بر تداوم قدرت روند یکپارچه‌سازی مبتنی بر بیمه اتکایی تأکید دارد؛ به‌ویژه از طریق ساختارهای برون‌مرزی وابسته که با مدیران سرمایه‌گذاری جایگزین در ارتباط‌ هستند. از این ساختارها اغلب برای بهینه‌سازی الزامات سرمایه نظارتی[17] و افزایش کارایی اقتصادی استفاده می‌شود.

بازار معاملات انتقال بلوکی پرتفو‌ها و فروش کامل شرکت‌ها همچنان فعال است، هرچند این معاملات به‌طور نامنظم رخ می‌دهند. در این میان، شرکت‌های بیمه تلاش می‌کنند بخشی از تعهدات قدیمی خود - از جمله تعهدات مرتبط با بیمه‌های مراقبت بلندمدت و برخی پرتفو‌های مستمری[18] - را واگذار نمایند. همچنین، مشارکت‌های راهبردی میان شرکت‌های بیمه و مدیران دارایی‌های جایگزین همچنان در حال گسترش است و این همکاری‌ها از طریق ترکیبی از تملک‌ها، سرمایه‌گذاری‌های اقلیت و قراردادهای بیمه اتکایی شکل می‌گیرد.

آژانس رتبه‌بندی فیچ اشاره می‌کند که در سراسر منطقه آسیا - اقیانوسیه، روند یکپارچه‌سازی در صنعت بیمه پراکنده‌تر است و عموماً بیش از آنکه بر انتقال‌های بزرگ پرتفو‌های بسته متکی باشد، از ساختاردهی مجدد پرتفو‌ها، خروج راهبردی از برخی فعالیت‌ها و بهینه‌سازی ترازنامه ناشی می‌شود. در ژاپن نیز با عنایت به تغییرات مقرراتی که قرار است از سال ۲۰۲۶ اجرایی شود، استفاده از بیمه اتکایی دارایی‌محور رو به افزایش است؛ معاملاتی که در بسیاری موارد با طرف‌های اتکایی برون‌مرزی، از جمله شرکت‌های بیمه اتکایی مستقر در برمودا، انجام می‌شود.

همچنین آژانس رتبه‌بندی فیچ تأکید می‌کند، تحولات مقرراتی می‌تواند بر ساختار و درعین‌حال بر جذابیت معاملات یکپارچه‌سازی اثرگذار باشد. در انگلستان، تغییرات پیشنهادیِ «سازمان مقررات احتیاطی»[19] در خصوص الزامات سرمایه مربوط به بیمه اتکایی تأمین‌شده[20] ممکن است از سال ۲۰۲۶ به‌طور معتنابهی هزینه‌های سرمایه‌ای را افزایش دهد؛ موضوعی که می‌تواند وابستگی شرکت‌ها به این ساختارها را کاهش دهد و بخشی از فعالیت‌ها را به سمت شیوه‌های جایگزینِ به‌کارگیری سرمایه هدایت کند.

در ایالات متحده نیز تغییرات پیشنهادی در نحوه محاسبه سرمایه مبتنی بر ریسک[21] برای برخی دارایی‌های ساختاریافته ممکن است بر رفتار سرمایه‌گذاری شرکت‌های بیمه اثر بگذارد. در آلمان، اخذ تأییده از نهاد ناظر همچنان یکی از عناصر اصلی در انتقال پرتفو‌ها محسوب می‌شود؛ در ژاپن نیز نهادهای ناظر، نظارت خود بر معاملات بیمه اتکایی دارایی‌محور را افزایش داده‌اند و به‌ویژه بر میزان مواجهه با طرف‌های مقابل و تمرکز ریسک تأکید دارند.

ریشیکش سیواکومار[22]، مشاور ارشد مالی (CFA)[23]، دیدگاه آژانس رتبه‌بندی فیچ را این‌گونه خلاصه می‌کند: «فیچ انتظار دارد روند یکپارچه‌سازی در صنعت جهانی بیمه عمر همچنان ادامه یابد؛ روندی که از وجود جریان نسبتاً پایدار معاملات، تمایل شرکت‌های بیمه به به‌کارگیری سرمایه در خریدها و نیز استفاده فزاینده از ساختارهای نوآورانه در معاملات حمایت می‌شود. با این حال، نوسانات شرایط اقتصاد کلان و تأمین مالی، همراه با افزایش نظارت‌های مقرراتی، ممکن است حجم معاملات را محدود کند، اما بعید است به‌طور معناداری از شتاب روند یکپارچه‌سازی بکاهد.»

در مجموع، آژانس رتبه‌بندی فیچ بر این باور است، توانایی اجرای معاملات، قابلیت یکپارچه‌سازی پس از معامله و مدیریت ریسک سرمایه‌گذاری همچنان از عوامل کلیدی در ارزیابی فعالیت‌های ادغام و یکپارچه‌سازی به‌شمار می‌روند؛ به‌ویژه در مواردی که معاملات شامل ساختارهای برون‌مرزی، تعهدات پیچیده یا سازوکارهای سرمایه‌گذاری وابسته، باشند.