نکات کلیدی
-
رشد اقتصاد جهان بیش از پیش به سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، رونق بازارهای مالی، مخارج خانوارهای ثروتمندتر و سرمایهگذاری در زیرساختها و بخش دفاعی وابسته است. در نتیجه، افت فعالیت در هر یک از این حوزهها میتواند آهنگ رشد اقتصاد جهان را کُند کند.
-
برآورد میشود هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۷ حدود ۰٫۴ واحد درصد از رشد ۲٫۸ درصدی پیشبینیشده برای تولید ناخالص داخلی واقعی جهان را به خود اختصاص دهد.
-
پیشبینی میشود حجم حقبیمههای غیرعمر در جهان، پس از تعدیل اثر تورم، در سال ۲۰۲۷ معادل ۱ درصد و در سال ۲۰۲۸ معادل ۲ درصد رشد کند. برای حقبیمههای عمر نیز در این دوره رشد واقعی سالانه ۲٫۱ درصد پیشبینی میشود.
انتظار میرود رشد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۷ شتاب بگیرد. با این حال، این رشد بیش از گذشته به چند عامل محدود وابسته است: سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، رونق بازارهای مالی، مخارج خانوارهای ثروتمندتر و سرمایهگذاریهای راهبردی در زیرساختها و بخش دفاعی. مؤسسه سوئیسری در تازهترین گزارش خود از نشریه پژوهشی «سیگما»، با عنوان «در جستوجوی تابآوری؛ چشمانداز اقتصاد جهان و بازار بیمه در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸»، پرسش اصلی بررسی خود را اینگونه مطرح میکند: آیا سرمایهگذاری در هوش مصنوعی میتواند بهرهوری و درآمد را در بخشهای بیشتری از اقتصاد افزایش دهد، پیش از آنکه بالا رفتن هزینه استقراض فشار بیشتری بر بنگاهها وارد کند؟
مؤسسه سوئیسری نرخ رشد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ را ۲٫۶ درصد برآورد میکند و انتظار دارد این نرخ در سال ۲۰۲۷ به ۲٫۸ درصد برسد و در سال ۲۰۲۸ به ۲٫۶ درصد بازگردد. با این همه، رشد سریعتر لزوماً به معنای تابآوری اقتصادی بیشتر نیست. سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و طرحهای مورد حمایت دولت، فعالیت اقتصادی را در چند صنعت مشخص رونق دادهاند. از سوی دیگر، مخارج مصرفکنندگان، بهویژه در آمریکا، بیش از گذشته به افزایش ارزش داراییهای مالی خانوارها متکی است، نه به رشد چشمگیر اشتغال. این وابستگی باعث میشود افت بازارهای مالی اثر بیشتری بر رشد اقتصادی بگذارد.
ژروم ژان هگلی، اقتصاددان ارشد گروه سوئیسری، در این زمینه، اظهار داشت: «هوش مصنوعی، فناوری تحولآفرینی است که ماندگار خواهد بود و یکی از محرکهای قدرتمند رشد اقتصاد جهان است. اما رشد سریعتر اقتصاد لزوماً به معنای تابآوری بیشتر آن نیست. آزمون واقعی این است که آیا پیش از تشدید فشارهای ناشی از تأمین مالی مجدد بدهیها، سرمایهگذاری در هوش مصنوعی بهرهوری را در بخشهای بیشتری از اقتصاد افزایش میدهد یا خیر. همان عواملی که امروز به اقتصاد رونق میدهند، ممکن است افت بعدی آن را هم شدیدتر کنند.»
جِیسون ریچاردز، مدیرعامل بخش بیمه اتکایی اموال و مسئولیت سوئیسری در انگلستان و ایرلند، گفت: «صنعت بیمه پشتوانه سرمایه مناسبی دارد و از این رو، با وجود پیچیدهتر شدن ریسکها، در موقعیت مطلوبی برای ارائه پوشش بیمهای قرار دارد. البته در اختیار داشتن سرمایه به این معنا نیست که بیمهگر باید هر ریسکی را بپذیرد. هرچه ارتباط میان ریسکها بیشتر شود، شناخت نحوه انباشت ریسک اهمیت بیشتری پیدا میکند. با چنین شناختی، بیمهگران میتوانند ظرفیت خود را به پوشش ریسکهایی اختصاص دهند که بیمه در آنها بیشترین اثر را دارد و این پوشش را در بلندمدت نیز حفظ کنند.»
با نزدیک شدن سررسید بدهیها، سرعت افزایش بهرهوری اهمیت بیشتری پیدا میکند
سرمایهگذاری در هوش مصنوعی به رشد اقتصادی کمک میکند، بهویژه در آمریکا و در آن دسته از اقتصادهای آسیایی که صنایع فناوریمحور سهم بزرگی در آنها دارند. براساس برآورد مؤسسه سوئیسری، هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۷ حدود ۰٫۴ واحد درصد از رشد ۲٫۸ درصدی تولید ناخالص داخلی واقعی جهان را رقم خواهد زد. این اثر از چهار مسیر به اقتصاد منتقل میشود: سرمایهگذاری در زیرساختها، افزایش مصرف در پی بالا رفتن ارزش داراییها یا همان «اثر ثروت»، صادرات محصولات فناورانه از آسیا و گسترش تدریجی استفاده از هوش مصنوعی در بنگاهها.
با این حال، منافع هوش مصنوعی هنوز عمدتاً به چند صنعت محدود است. نخستین نشانههای افزایش بهرهوری در این صنایع دیده میشود، اما هنوز روشن نیست که این دستاوردها با چه سرعتی به سایر بنگاهها میرسند و چه زمانی به افزایش درآمد و رشد اقتصادی گستردهتر میانجامند.
در همین حال، تقاضای بالا برای تأمین مالی سرمایهگذاریها، استقراض دولتها و تداوم تورم، نرخهای بهره را بالا نگه داشته است. شرکتهای بزرگ فناوری به پشتوانه جریانهای نقدی قوی خود تاکنون کمتر از نرخهای بهره بالا آسیب دیدهاند. در مقابل، بنگاههایی که بیشتر به استقراض وابستهاند، با فرارسیدن سررسید وامهایشان فشار بیشتری را تحمل میکنند.
به گزارش آژانس رتبهبندی اعتباری مودیز، انتظار میرود طی پنج سال آتی، نزدیک به ۲ هزار میلیارد دلار از اوراق بدهی و وامها در کشور آمریکا با رتبه اعتباری پایینتر از درجه سرمایهگذاری، سررسید شود. از این مبلغ، ۴۳۸ میلیارد دلار تا پایان سال ۲۰۲۸ سررسید خواهد شد. کُند شدن سرمایهگذاری در هوش مصنوعی یا افت بازارهای مالی میتواند مخارج مصرفکنندگان و سرمایهگذاری بنگاهها را کاهش دهد؛ آن هم درست زمانی که شمار بیشتری از شرکتها ناچار هستند برای تأمین مالی مجدد بدهیهای خود هزینه بالاتری بپردازند.
رشد اقتصاد بیش از پیش به چند بخش محدود و مخارج خانوارهای ثروتمند وابسته است
در آمریکا، افزایش ارزش داراییهای مالی خانوارها نقش فزایندهای در حفظ سطح مخارج مصرفی دارد. از اواسط سال ۲۰۲۳ تا اواسط سال ۲۰۲۶، ثروت خالص ثروتمندترین دهک خانوارهای آمریکایی نزدیک به ۳۳ هزار میلیارد دلار افزایش یافت. به عبارت دیگر، حدود سهچهارم افزایش ثروت خانوارهای آمریکایی در این دوره نصیب همین دهک شد. مؤسسه سوئیسری برآورد میکند درصورتیکه بازار سهام دچار اصلاح شدید قیمتها نشود، افزایش مصرف ناشی از این رشد ثروت در سال ۲۰۲۷ حدود ۰٫۳ واحد درصد به نرخ رشد اقتصاد آمریکا خواهد افزود.
در اروپا، بهبود قدرت خرید و سرمایهگذاری بخش عمومی به رشد اقتصادی کمک خواهد کرد. طبق برآورد مؤسسه سوئیسری، افزایش مخارج آلمان در زیرساختها و بخش دفاعی در سال ۲۰۲۷ حدود ۰٫۸ واحد درصد به نرخ رشد تولید ناخالص داخلی واقعی این کشور خواهد افزود.
بیمههای غیرعمر: ریسکهای جدید به پوشش بیشتری نیاز دارند
پیشبینی میشود نرخ رشد واقعی حقبیمههای غیرعمر در جهان از ۰٫۵ درصد در سال ۲۰۲۶ به ۱ درصد در سال ۲۰۲۷ و ۲ درصد در سال ۲۰۲۸ برسد. در برخی بازارها، رقابت میان بیمهگران، نرخهای بیمه را پایین آورده است، در حالی که ریسکها پیچیدهتر شدهاند و هزینه خسارتها همچنان بالاست. برای نمونه، از اواخر سال ۲۰۱۹ تاکنون، هزینههای ساختوساز در آمریکا ۴۳ درصد و در آلمان ۵۴ درصد افزایش یافته است. در سالهای پیش رو، رشد حجم حقبیمهها بیش از آنکه از افزایش نرخهای بیمه ناشی شود، حاصل افزایش شمار داراییها و بنگاههایی خواهد بود که به پوشش بیمهای نیاز دارند.
مؤسسه سوئیسری انتظار دارد بازده حقوق صاحبان سهام بیمهگران غیرعمر از ۱۲٫۷ درصد در سال ۲۰۲۶ به ۱۰٫۳ درصد در سال ۲۰۲۷ کاهش یابد. در میانمدت نیز این بازده به هزینه سرمایه نزدیک خواهد شد که حدود ۷٫۳ درصد برآورد میشود. دلیل این افت، کاهش حاشیه سود عملیات بیمهگری است، هرچند درآمد سرمایهگذاری همچنان به سودآوری بیمهگران کمک میکند.
بیمههای عمر: پسانداز بازنشستگی به رشد بازار کمک میکند
پیشبینی میشود حجم حقبیمههای عمر در جهان طی سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸، پس از تعدیل اثر تورم، بهطور متوسط سالانه ۲٫۱ درصد رشد کند. سالمندتر شدن جمعیت، افزایش پسانداز بازنشستگی و بالاتر بودن نرخهای بهره از عوامل این رشد به شمار میروند.
در بازارهای اصلی اروپا، اصلاح نظامهای بازنشستگی و افزایش اندوختههای بازنشستگی، تقاضا برای طرحهای بازنشستگی خصوصی و بیمههای مستمری را تقویت میکند. در نتیجه، وجوهی که بیمهگران عمر از محل این طرحها و بیمهنامهها جذب میکنند، ممکن است تا اوایل دهه ۲۰۳۰ از ۱۰۰ میلیارد یورو در سال فراتر رود.
نرخهای بهره بالاتر، بازده سرمایهگذاری بیمهگران عمر را نیز بهبود میبخشد. با این حال، افت شدید قیمتها در بازارهای مالی میتواند هم ارزش اندوختههای بازنشستگی و هم تقاضا برای بیمهنامههای متصل به سرمایهگذاری را کاهش دهد. چنین افتی سبد سرمایهگذاری خود بیمهگران را نیز تحت فشار بیشتری قرار میدهد.
منبع خبر
منبع: مؤسسه سوئیسری، تاریخ انتشار: ۲۶ آبان ۱۴۰۵ (۱۷ نوامبر ۲۰۲۶)