تعریف

بیمه‌نامه بامبرشوت[1] نوعی بیمه تخصصی مسئولیت مازاد[2] در صنعت دریایی است که پوشش ریسک‌های دریایی از جمله تصادم و نجات (سالویج) [3] در دریا را فراهم می‌کند.

نکات کلیدی

• بیمه‌نامه‌های بامبرشوت در واقع نوعی بیمه چتری تخصصی برای صنایع دریایی به شمار می‌آیند و مسئولیت‌های ناشی از فعالیت‌ها در خشکی و در دریا را پوشش می‌دهند.

• این بیمه‌نامه‌ها پوشش مسئولیت در قبال تصادم، عملیات نجات را فراهم می‌کنند و با الزامات «قانون جبران خسارت کارگران بنادر و اسکله‌ها»[4] نیز انطباق دارند.

• خریداران متداول این نوع پوشش بیمه شامل شرکت‌های بین‌المللی حمل‌ونقل کالا، کشتی‌سازی‌ها، شرکت‌های بارگیری و تخلیه (استیودورها)[5]  و شرکت‌های اداره‌کننده پایانه‌های بندری هستند.

• این بیمه‌نامه‌ها می‌توانند مسئولیت‌های زیست‌محیطی ناشی از نشت مواد آلاینده و نیز فقدان یا خسارت به محموله در جریان حمل‌ونقل را نیز دربر گیرند.

• این نوع بیمه برای کشورهایی که بخش عمده‌ای از صادرات آنان از طریق حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود، اهمیت ویژه‌ای دارد.

بیمه‌نامه بامبرشوت چیست؟

بیمه‌نامه بامبرشوت، نوعی بیمه تخصصی مسئولیت مازاد است که برای صنعت حمل‌ونقل دریایی طراحی شده است. پوشش بامبرشوت معمولاً به‌عنوان تکمیل‌کننده پوشش بیمه مسئولیت چتری[6] عمل می‌کند و دامنه حفاظت آن را گسترده‌تر می‌نماید. این بیمه‌نامه‌ها، حوادث و مسئولیت‌های ناشی از فعالیت‌های دریایی و غیر‌دریایی را، چه در دریا و چه در خشکی، تحت پوشش قرار می‌دهند.

سازوکار بیمه‌نامه بامبرشوت

بیمه‌نامه بامبرشوت در واقع نوعی بیمه بازرگانی چتری و تخصصی است. بیمه‌نامه‌های چتری، شرکت را در برابر ریسک‌هایی پوشش می‌دهند که سقف تعهدات آن‌ها فراتر از حدود مندرج در بیمه‌نامه‌های پایه مسئولیت است. بیمه‌نامه بامبرشوت، از کسب‌وکارها در برابر ریسک‌های ویژه‌ای که به‌طور خاص در صنایع دریاییِ خشکی و آبی وجود دارند، حفاظت می‌کند.

بیمه‌نامه بامبرشوت مانند بیمه‌نامه چتری، سطح پوشش گسترده‌تری ارائه می‌دهد و دامنه حفاظت بیشتری برای بیمه‌نامه‌های پایه بازرگانی به همراه دارد.

نکته مهم

نرخ بروز آسیب‌دیدگی[7] در میان کارکنان کشتی‌سازی[8] بیش از دو برابر نرخ آسیب‌دیدگیِ سایر کارکنان در ایالات متحده است[9].

بیمه‌های تجاری می‌توانند شامل پوشش‌های اختصاصی مربوط به یک صنعت خاص، همچنین بیمه جبران خسارت کارکنان[10]، بیمه مسئولیت عمومی[11]، خسارت‌های جانی و مالی و پوشش دعاوی حقوقی[12] باشند. بیمه‌های بازرگانی، از کسب‌وکارها در برابر زیان‌های مالی بالقوه سنگینی که ممکن است در اثر حوادث، دعاوی قضایی، بلایای طبیعی و سایر رویدادهای نامطلوب ایجاد شود، حفاظت می‌کنند.

بیمه‌نامه بامبرشوت که براساس ریسک‌های دریایی طراحی شده است، می‌تواند پوشش هزینه‌های خاصی را که در نتیجه تصادم و عملیات نجات ایجاد می‌شود، فراهم کند. همچنین، این نوع بیمه، پوشش مسئولیتی ارائه می‌دهد که با الزامات قانون جبران خسارت کارگران بنادر و اسکله‌ها[13] همخوانی دارد[14].

بیمه‌نامه‌های بامبرشوت ممکن است شامل پوشش مسئولیت‌های زیست‌محیطی ناشی از نشت مواد آلاینده یا بروز حوادث باشد؛ حوادثی که می‌توانند در اسکله یا در دریا رخ دهند. همچنین، این بیمه‌نامه‌ها می‌توانند خسارت ناشی از فقدان یا آسیب‌دیدگی محموله در طول حمل‌ونقل را تحت پوشش قرار دهند. خریداران اصلی این بیمه‌نامه‌ها معمولاً شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی کالا هستند، اما از دیگر متقاضیان آن می‌توان به کشتی‌سازی‌ها، شرکت‌های تخلیه و بارگیری بندری[15]، کشتی‌های اجاره‌ای، بندرهای تفریحی[16] و شرکت‌های اداره‌کننده پایانه‌های بندری اشاره کرد.

دانستنی

واژه «بامبرشوت» (Bumbershoot) در زبان انگلیسی به‌معنای «چتر» است که از اواخر قرن نوزدهم میلادی در ایالات متحده رواج یافت. این واژه در اصل از ترکیب دو واژه «چتر» (umbrella) و «چتر نجات» (parachute) ساخته شده است[17].

عوامل مهم در انتخاب بیمه‌نامه بامبرشوت

پس از پایان جنگ جهانی دوم، تجارت بین‌المللی به‌سرعت رشد کرد. جهانی‌شدن اقتصاد و پیشرفت‌های فناورانه، جریان واردات و صادرات را در سراسر جهان شتاب بخشید.

اهمیت حمل‌ونقل دریایی در اقتصاد جهانی را نمی‌توان نادیده گرفت. حمل‌ونقل دریایی حدود ۹۰ درصد از کالاهای مبادله‌شده در سطح جهان را به خود اختصاص می‌دهد[18]. در ایالات متحده، حمل‌ونقل کالا از طریق آبراه‌ها در سال ۲۰۲۰، نزدیک به ۱٫۵ میلیارد تن کالا به ارزشی بیش از ۱۵۰۰ میلیارد دلار بوده است[19].

بیمه‌نامه‌های بامبرشوت به‌عنوان یک پوشش پشتیبان[20]  عمل می‌کنند و سطح حفاظتی را که از طریق بیمه‌نامه‌های معمول فراهم می‌شود، تکمیل و تقویت می‌نمایند. درصورتی‌که بیمه‌نامه بامبرشوت از همان بیمه‌گرِ صادرکننده بیمه‌نامه‌های اصلی خریداری شود، حق‌بیمه آن ممکن است مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد. این بیمه‌نامه‌ها به‌ویژه برای کشورهایی که بخش عمده‌ای از صادرات آن‌ها از طریق حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود یا اقتصاد آن‌ها از این نوع صادرات منتفع می‌گردد، اهمیت کلیدی دارند.