گزارش بازار اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز و بیمه‌ای در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶     1405/06/10

پایگاه اطلاعات آرتیمیس

تهیه‌شده در دفتر پایگاه خبری تازه‌های بیمه ایران و جهان

پایگاه خبری آرتمیس، مرجع تخصصی اطلاع‌رسانی بازار اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز[1]  و اوراق بهادار بیمه‌ای[2]، تازه‌ترین گزارش فصلی خود را منتشر کرده است؛ گزارشی که تصویری روشن از یکی از پرتحرک‌ترین فصول تاریخ این بازار را ارائه می‌دهد. در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ میلادی، انتشار اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز با عبور از مرز ۱۱ میلیارد دلار برای نخستین بار، رکورد فصلی جدیدی ثبت کرد و بازار در نیمه نخست سال نیز از نظر حجم انتشار و تعداد معاملات، هر دو رکورد تاریخی خود را جابه‌جا نمود. در کنار این رشد کمّی چشمگیر، دو محور دیگر نیز در این گزارش برجسته است: نرم‌شدن تدریجی شرایط قیمت‌گذاری و بازگشت حامیان جدید و ساختارهای چندخطری به بازار.

1. مقدمه

طی چند سال گذشته، بازار انتقال ریسک فاجعه‌آمیز[3] از یک بخش حاشیه‌ای صنعت بیمه جهانی به یکی از ستون‌های اصلی تأمین ظرفیت پوشش بلایای طبیعی تبدیل شده است. سرمایه‌گذاران نهادی[4]، از صندوق‌های بازنشستگی گرفته تا مدیران دارایی‌های چندوجهی، جذب بازدهی نسبتاً مستقل از بازارهای سنتی شده‌اند و همین امر جریان نقدینگی تازه‌ای به این بازار تزریق کرده است. نتیجه این تحول، توالی رکوردهای انتشار در سال‌های اخیر است؛ رکوردهایی که پیش‌تر تصور می‌شد سقف بازار را نشان می‌دهند، اما در هر فصل، دوباره از نو جابه‌جا می‌شوند.

گزارش سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ آرتیمیس[5]، از این منظر، اهمیتی دوچندان دارد: از یک‌سو ظرفیت جذب تقاضا در بازار را به نمایش می‌گذارد و از سوی دیگر، نخستین نشانه‌های روشن چرخش از بازار سخت[6] به بازار نرم[7] را ثبت می‌کند. برای حامیان[8] بیمه‌ای، این چرخش به معنای دسترسی ارزان‌تر به ظرفیت ریسک است و برای سرمایه‌گذاران، چالش اصلی در انتخاب معاملاتی خواهد بود که همچنان بازدهی مناسبی نسبت به ریسک خود ارائه می‌دهند. بررسی جزئیات این سه‌ماهه نشان می‌دهد که ترکیب خطرها همچنان به شدت به سمت ریسک‌های ملکی ایالات متحده متمایل است، اما حضور معاملات بین‌المللی نیز پررنگ‌تر شده است.

2. نکات کلیدی

گزارش آرتمیس از طریق بررسی کامل معاملات انجام‌شده در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، پنج نکته کلیدی بازار را به شرح زیر برجسته می‌سازد:

اول، ثبت رکورد فصلی انتشار: در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، حدود ۳/۱۱ میلیارد دلار ریسک جدید از طریق ۴۸ معامله و ۸۰ ترانش[9] به بازار عرضه شد؛ اولین فصلی که انتشار آن از مرز ۱۱ میلیارد دلار فراتر رفته است. این رقم ۸۴۲ میلیون دلار (حدود ۸ درصد) بالاتر از رکورد پیشین همین فصل در سال ۲۰۲۵ (۵/۱۰میلیارد دلار) و حدود ۷۳ درصد (نزدیک به ۸/۴ میلیارد دلار) فراتر از میانگین ده‌ساله انتشار در این فصل است.

دوم، رکورد تاریخی نیمه نخست سال: مجموع انتشار نیمه اول سال میلادی ۲۰۲۶ به حدود ۹۸/۱۷ میلیارد دلار در قالب ۸۳ معامله رسید و هر دو رکورد نیمه نخست سال (از نظر حجم و تعداد معاملات) متعلق به سال ۲۰۲۵ با ۶/۱۷ میلیارد دلار و ۷۲ معامله، جابه‌جا شد. در همین بازه بیش از 7/13 میلیارد دلار از اوراق موجود نیز سررسید شد که جریان مداوم نقدینگی و امکان جایگزینی ظرفیت را حفظ کرده است.

سوم، معاملات بزرگ حامیان سنتی: بزرگ‌ترین معاملات فصل متعلق به حامیان بزرگ آمریکایی بود؛ از جمله انتشار ۵/۱ میلیارد دلاری  شرکت بیمه اتکائی مرنا ری[10] برای شرکت بیمه استیت فارم[11] و انتشارهای ۷۵۰ میلیون دلاری شرکت بیمه اتکائی لانگ پوینت ری[12] برای شرکت بیمه تراوِلرز[13] و بیمه اتکائی آلامو ری[14] و برای انجمن بیمه توفان تگزاس[15]. هر یک از این معاملات به‌تنهایی از کل انتشار فصلی بسیاری از سال‌های گذشته بازار، بزرگ‌تر است.

چهارم، تنوع جغرافیایی رو به رشد: در کنار غلبه ریسک‌های طوفان و زلزله و آتش‌سوزی آمریکا، معاملات بین‌المللی عمده‌ای نیز اجرا شد؛ از جمله پوشش زلزله ژاپن، انتشار ۱۱۴ میلیون دلاری شرکت بیمه گوثار[16] برای ریسک سیل در آلمان، انتشار ۲۰۰ میلیون دلاری دولت جامائیکا برای ریسک طوفان از طریق بانک جهانی و نخستین معاملات مرتبط با زلزله در تاجیکستان و قرقیزستان.

پنجم، نرم‌شدن قیمت‌گذاری: میانگین اسپرد[17] اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز منتشرشده در این فصل به ۶۳/۶ درصد رسید که نسبت به ۱۲/۷ درصد فصل پیشین، کاهش چشمگیری داشته است. میانگین ضریب چند‌برابری[18] نیز با کاهش سالانه از ۱۴/۳ به ۲۹/۲، برای نخستین بار از سال ۲۰۲۱ به زیر عدد ۳  سقوط کرد؛ نشانه‌ای روشن از افزایش رقابت سرمایه‌گذاران بر سر معاملات باکیفیت.

3. اهمیت و پیامدها

آمار فصل گذشته، صرفاً یک گزارش عملکردی نیست؛ پیام‌هایی برای حامیان بیمه‌ای، سرمایه‌گذاران و ناظران بازار دارد که در چهار محور زیر قابل بررسی است: از نظر شریک ارشد شرکت اپل‌بای[19]، برد ادرلی[20]، یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد فعلی بازار، آشنایی فزاینده حامیان با فرآیند انتشار است. حامیانی که با سال‌ها حضور در بازار اوراق بهادار، حوادث فاجعه‌آمیز را از نظر ساختار حقوقی و عملیاتی پیچیده و پرهزینه می‌دانستند، اکنون این فرآیند را از طریق نمونه‌های متعدد و قالب‌های آزموده‌شده می‌شناسند و اجرای آن برایشان ساده‌تر شده است. نتیجه، موج ورود حامیان جدید و همچنین بازگشت حامیانی است که پس از نخستین تجربه، برای انتشار مجدد بازگشته‌اند. بازگشت ساختارهای تجمیعی[21] و چندخطری[22] نیز بخشی از همین روند است؛ ساختارهایی که در بازار سختِ سال‌های اخیر کم‌رمق شده بودند، اکنون به‌عنوان ابزاری کارآمد برای پوشش چندخطره با یک معامله احیا شده‌اند.

1.3ساده‌تر شدن مسیر ورود حامیان جدید

از نظر شریک ارشد شرکت اپل‌بای، برد ادرلی، یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد فعلی بازار، آشنایی فزاینده حامیان با فرآیند انتشار است. حامیانی که سال‌ها حضور در بازار اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز[23] را از نظر ساختار حقوقی و عملیاتی پیچیده و پرهزینه می‌دانستند، اکنون فرآیند را از طریق نمونه‌های متعدد و قالب‌های آزموده‌شده می‌شناسند و اجرای آن برایشان ساده‌تر شده است.

2.3 غلبه کامل اوراق ثبت‌شده و ریسک‌های ملکی آمریکا[24]

بیش از ۹۹ درصد انتشار فصل از طریق اوراق ثبت‌شده براساس قانون ۱۴۴آ[25] انجام شد که خود رکورد فصلی است و نشان می‌دهد کانال اصلی بازار همچنان جذاب‌ترین مسیر برای حامیان محسوب می‌شود. در سمت خطرها نیز انتشار مرتبط با اموال در ایالات متحده با حدود ۹/۹ میلیارد دلار، تقریباً تمام بازار را در دست دارد؛ ترکیبی از ریسک طوفان‌های نامی، معاملات چندخطری در تگزاس و فلوریدا و پوشش زلزله و آتش‌سوزی کالیفرنیا. این تمرکز، نشانه عمق تقاضای حامیان آمریکایی و یادآور خطر تمرکز ریسک[26] در سبد سرمایه‌گذاران محسوب می‌شود.

3.3 صاعقه و توفان‌های تندری (ST) [27]؛ فاجعه‌ای آرام و پرهزینه

تحلیل ویژه گزارش به یکی از نادرترین روند‌های خسارتی اختصاص دارد: رشد نجومی تلفات توفان‌های تندری حدی در آمریکا. میانگین خسارت سالانه این پدیده که در بازه ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ حدود ۴ میلیارد دلار بود، در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ به بیش از ۴۰ میلیارد دلار رسیده است. تعداد ادعاهای خسارتی سالانه نیز از حدود ۳/۱ میلیون به ۵/۳ میلیون مورد افزایش یافت و هزینه بازسازی مسکن طی یک دهه بیش از ۶۳ درصد رشد کرده است. این روند عملاً مرز سنتی میان «ریسک فاجعه‌آمیز» و «خسارت‌های فراوان» را کمرنگ کرده و برنامه‌ریزی حامیان را پیچیده‌تر ساخته است.

۴.۳ شکاف قیمت‌گذاری و فرصت ارزش نسبی

تفاوت اسپردهای بازار خصوصی اوراق بهادار بیمه‌ای (ILS)[28] با بازار عمومی اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز در برخی بخش‌ها به شکافی محسوس تبدیل شده است. سرمایه‌گذارانی که بتوانند در هر دو بازار حضور داشته باشند و ظرفیت خود را میان اوراق عمومی، معاملات خصوصی و قراردادهای موازی[29] جابه‌جا کنند، در موقعیت بهتری برای دستیابی به بازدهی بالاتر در سطح ریسک برابر خواهند بود. این رویکرد یکپارچه به سرمایه‌گذاری، به‌ویژه در فاز نرم‌شدن بازار که رقابت بر سر معاملات مرغوب شدت می‌گیرد، مزیت رقابتی معناداری ایجاد می‌کند.

4. جمع‌بندی

سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نشان داد که بازار اوراق بهادار حوادث فاجعه‌آمیز و اوراق بهادار بیمه‌ای، دیگر بازاری موسمی و متکی به بحران نیست؛ بازاری بالغ است که با ورود حامیان جدید، تنوع‌بخشی تدریجی جغرافیایی و حافظه خسارتی تازه سرمایه‌گذاران، ظرفیت جذب خود را بار دیگر اثبات کرد. البته نرم‌شدن اسپردها و ریزش ضریب چند‌برابری، حاشیه سود سرمایه‌گذاران را فشرده‌تر می‌کند و کیفیت گزینش معاملات را به عاملی تعیین‌کننده در بازدهی تبدیل می‌سازد. برای حامیان بیمه‌ای اما، فرصت مناسب است: ظرفیت فراوان، قیمت مناسب‌تر و ساختارهای منعطف‌تر برای انتقال ریسک در دسترس است.

علاقه‌مندان می‌توانند جزئیات کامل گزارش آرتمیس را از طریق این لینک دانلود و مطالعه نمایند.

 


[1] Catastrophe Bond

[2] Insurance-Linked Security

[3] Catastrophe risk

[4] Institutional investor

[5] Artemis

[6] Hard market

[7] Soft market

[8] Sponsor

[9] Tranche

[10] Merna Re

[11] State Farm

[12] Long Point Re

[13] Travelers

[14] Alamo Re

[15] Texas Windstorm Insurance Association 

[16] Gothaer

[17] Spread

[18] Average multiple

[19] Appleby

[20] Brad Adderley

[21] Aggregate

[22] Multi-peril structure

[23] Catastrophe bond

[24] US property catastrophe risk

[25] Rule 144A

[26] Exposure Concentration

[27] Severe Thunderstorm

[28] Insurance-linked Securities

[29] Sidecar