گزارش فشارسنج ریسک آلیانز ۲۰۲۶ : مدیریت ریسک در دنیای دیجیتال

گزارش «فشارسنج ریسک آلیانز ۲۰۲۶»، که بر اساس نظرات بیش از ۳۳۰۰ کارشناس مدیریت ریسک از ۹۷ کشور تهیه شده است، به تحلیل و ارزیابی ریسک‌های جهانی در شرایط پیچیده و متغیر کنونی می‌پردازد. در دنیای امروز، که تحولات سریع در عرصه‌های فناوری و ژئوپلیتیک ادامه دارد، آلیانز، پانزدهمین نسخه از گزارش سالانه خود را منتشر می‌کند که تصویری جامع از دغدغه‌های اصلی کسب‌وکارها و ریسک‌های پیش رو در سال ۲۰۲۶ ارائه می‌دهد. در این گزارش، دو عامل اصلی به عنوان چالش‌های بزرگِ پیش روی سازمان‌ها معرفی شده‌اند: «تهدیدات سایبری پایدار» و «رشد سریع هوش مصنوعی»، که تأثیرات آنها بر روندهای تجاری و مدیریتی، به شدت مشهود است. بر اساس نتایج این گزارش، تهدیدات سایبری همچنان بزرگ‌ترین ریسک کسب‌وکارها باقی مانده‌اند، در حالی که هوش مصنوعی، به سرعت جایگاه خود را به عنوان یکی از ریسک‌های برتر جهان، تثبیت کرده است.

۱. مقدمه

گزارش ۲۰۲۶ آلیانز[1]، در حالی منتشر شده است که جهان با وابستگی بی‌سابقه به فناوری‌های دیجیتال و تغییرات سریع ژئوپلیتیک روبروست.  پانزدهمین نسخه گزارش سالانه آلیانز، منعکس‌کننده دغدغه‌های اصلی شرکت‌های بزرگ، متوسط و کوچک است. در سال ۲۰۲۶، چشم‌انداز ریسک‌های تجاری تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار گرفته است: «تداوم تهدیدات سایبری» و «ظهور شتابان هوش مصنوعی». این گزارش نشان می‌دهد که شرکت‌ها بیش از هر زمان دیگری نگران اختلال در زنجیره تأمین و پیچیدگی‌های مقرراتی در فضای دوقطبی کنونی هستند.

۲. نکات کلیدی

بر اساس یافته‌های این گزارش، پنج ریسک برتر جهان در سال ۲۰۲۶ عبارتند از:

• رتبه ۱: حوادث سایبری (با ۴۲ درصد رأی)، برای پنجمین سال متوالی در صدر ریسک‌های جهانی، قرار دارد. حملات باج‌افزاری، نقض داده‌ها و اختلالات زیرساختی همچنان بزرگترین تهدید برای شرکت‌ها در هر اندازه‌، هستند.

• رتبه ۲: هوش مصنوعی (با ۳۲ درصد رأی)؛ این ریسک، بیشترین جهش را داشته و از رتبه ۱۰ در سال گذشته به رتبه ۲، رسیده است. نگرانی‌ها در این حوزه شامل ریسک پیاده‌سازی، مسئولیت‌های حقوقی و سوءاستفاده از محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی می‌شود.

• رتبه ۳: وقفه در کسب‌وکار[2]؛ این ریسک که همواره در رده‌های اول بود، اکنون به رتبه سوم رسیده است، اما همچنان به دلیل پیوند نزدیک با بحران‌های سیاسی و دیجیتالی، یک تهدید جدی برای سودآوری محسوب می‌شود.

• رتبه ۴: تغییرات در قوانین و مقررات؛ افزایش تعرفه‌ها، الزامات جدید پایداری[3] و قوانین متفاوت کشورها در حوزه فناوری، فشار انطباق را بر شرکت‌ها، دوچندان کرده است.

• رتبه ۵: بلایای طبیعی؛ اگرچه به دلیل فصل آرام‌تر طوفان‌ها در سال ۲۰۲۵، اندکی کاهش یافته است، اما همچنان به دلیل تغییرات اقلیمی طولانی‌مدت، در کانون توجه قرار دارد.

۳. اهمیت و پیامدها

• تناقض هوش مصنوعی: هوش مصنوعی به‌عنوان فرصتی دوگانه با ریسک‌ها و امکانات خود شناخته می‌شود؛ در حالی که ۴۴ درصد از پاسخ‌دهندگان به آن، به‌عنوان فرصتی برای بهره‌وری نگاه می‌کنند، ۲۰ درصد نگران چالش‌های امنیتی و اخلاقی مرتبط با آن هستند. پیامد اصلی این ریسک، نیاز شرکت‌ها به بازنگری در حاکمیت داده‌ها و آموزش نیروی کار است.

• سناریوی قوی سیاه[4] : بیش از ۵۱ درصد از کارشناسان معتقدند که فلج شدن زنجیره تأمین جهانی بر اثر یک درگیری ژئوپلیتیک بزرگ، محتمل‌ترین سناریوی فاجعه‌بار در ۵ سال آینده است.

• افزایش ورشکستگی‌ها: گزارش آلیانز پیش‌بینی می‌کند که سال ۲۰۲۶، پنجمین سال متوالی افزایش ورشکستگی‌های تجاری در سطح جهان باشد که ناشی از رشد ضعیف اقتصاد و هزینه‌های بالای تأمین مالی است.

• تمرکز بر کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMEs): این شرکت‌ها به دلیل منابع محدود، اکنون به هدف‌های اصلی حملات سایبری تبدیل شده‌اند و توانایی کمتری برای جذب ضربات مالی ناشی از اختلالات دارند.

۴. جمع‌بندی

گزارش ۲۰۲۶ آلیانز، تأکید می‌کند که دوران ریسک‌های منحصربه‌فرد به پایان رسیده است و اکنون با «ریسک‌های پیچیده و به هم‌پیوسته» روبرو هستیم. پایداری یک کسب‌وکار در سال ۲۰۲۶ تنها با بیمه دارایی‌های فیزیکی تأمین نمی‌شود، بلکه نیازمند سرمایه‌گذاری راهبردی در تاب‌آوری سایبری، مدیریت اخلاقی هوش مصنوعی و انعطاف‌پذیری در برابر نوسانات سیاسی است. پیام نهایی گزارش این است که در دنیایِ به سرعت متغیر کنونی، «پیش‌بینی» و «انطباق‌پذیری سریع»، تنها راه بقا برای سازمان‌هاست.

این ویدیو[5] به بررسی دقیق یافته‌های گزارش آلیانز ۲۰۲۶ می‌پردازد و به صورت ویژه، بر رشد چشمگیر ریسک‌های مربوط به هوش مصنوعی و تداوم تهدیدات سایبری تمرکز دارد.

برای مطالعه گزارش کامل «فشارسنج ریسک آلیانز ۲۰۲۶» روی این لینک کلیک نمایید.