تحول در ترکیب دارایی‌ها ذیلِ مدیریت سرمایه شرکت‌های بیمه‌گر، یکی از برجسته‌ترین تغییرات ساختاری در بازار مالی جهان به شمار می‌رود. یکی از آشکارترین جلوه‌های این دگرگونی، جهش تخصیص سرمایه به طبقه‌ای از دارایی با‌عنوان اعتبار خصوصی[1] است و در برخی منابع از آن به تأمین مالی اعتباری غیربورسی (خارج از بازار سرمایه) یاد کرده‌اند. بیمه‌گران که همزمان با فشارهای بازدهی، تغییرات نرخ بهره و افزایش انتظارات برای سرمایه‌گذاری روبه‌رو هستند، به دنبال منابعی می‌گردند که بازده تعدیل‌شده با ریسک[2] را ارتقاء بخشند و همزمان به تنوع‌سازی ریسک پرتفو بپردازند. انجمن بین‌المللی ناظران بیمه[3] (IAIS) در گزارش جامع بازار جهانی خود، رشد سرمایه‌گذاری دراعتبار خصوصی را به‌عنوان یک روند کلیدی بازار شناسایی کرده است و نسبت به پیامدهای نظارتی و ریسک‌های مرتبط با آن، هشدار داده است (IAIS, 2025).

تعریف و ماهیت تأمین مالی اعتباری خصوصی

تأمین مالی خارج از بازار سرمایه در معنای فنی، به مجموعه‌ای از ابزارهای اعتباری اشاره دارد که در بازارهای عمومی معامله نمی‌شوند و اغلب از طریق مجاری خصوصی، صندوق‌ها یا قراردادهای مستقیم، بین وام‌دهنده و وام‌گیرنده عرضه می‌شوند. این نوع تأمین مالی شامل وام‌های خصوصی مستقیم به شرکت‌ها[4]، اوراق بدهی ساختاریافته خارج از بورس، اعتبارات اختصاصی برای خرید شرکت‌ها[5] و سایر راهکارهای اعتباری غیرسنتی می‌شود. ویژگی‌های عملیاتی این دارایی‌ها عبارتند از: بازده اسمی بالاتر نسبت به اوراق دولتی و اوراق شرکتی سطح سرمایه‌گذاری، ساختار بازتر نرخ وام، سررسیدهای منعطف و محدودیت‌های نقدشوندگی که ناشی از بازار ثانویه محدود است. این ویژگی‌ها باعث می‌شود این نوع دارایی برای بازیگرانی همچون شرکت‌های بیمه‌گر که افق سرمایه‌گذاری بلندمدت و تحمل نقدشوندگی بالاتری دارند، جذابیت پیدا کند (AIBC, 2024-25).

چرایی گرایش بیمه‌گران به سرمایه‌گذاری در تأمین مالی اعتباری خصوصی

دلایل متعددی را می‌توان برای تمایل فزاینده بیمه‌گران به این طبقه از دارایی برشمرد. محیط بازدهی پایین در ابزارهای سنتی و فشار برای دستیابی به سود سرمایه‌ای معقول موجب جستجوی دارایی‌هایی با فزوده بازدهی اعتباری[6] بالاتر شده است؛ بازار وامدهی غیربورسی اغلب بازدهی اسمی بیشتر را عرضه می‌کند و در نتیجه می‌تواند نسبت خسارت و بازده کل پرتفو را بهبود بخشد (Goldman Sachs, 2025). همچنین، دارایی‌های خصوصی در بسیاری از دوره‌ها، رفتاری متفاوت از نوسان‌های بازار سهام و اوراق دولتی دارند و الگوی حرکتی آن‌ها با این بازارها هم‌جهت نیست. این ناهمسویی می‌تواند ظرفیت معناداری برای گسترش تنوع ریسک در پرتفو ایجاد کند؛ البته زمانی‌که ویژگی‌های نقدشوندگی و ریسک اعتباری آن‌ها با مدل‌سازی دقیق و سنجش‌پذیر، مدیریت شود (BlackRock, 2025). باید تأکید کرد که دسترسی به سرمایه‌گذاری مستقیم و مشارکت با مدیران دارایی خصوصی، این امکان را فراهم می‌سازد که بیمه‌گر جریان‌های درآمد اختصاصی و ساختارهای بازپرداخت منطبق با نیازهای تعهدی طولانی‌مدت خود را طراحی کند (BlackRock, 2025). همچنین، مدیران سرمایه‌گذاری شرکت‌های بیمه در بسیاری از بازارها، به‌دنبال رابطه‌محوری با تأمین‌کنندگان اعتبارات غیربورسی هستند تا از مزیت‌های اطلاعاتی و دسترسی به فرصت‌های اختصاصی بهره ببرند (BlackRock, 2025).

موضع و تحلیل انجمن بین‌المللی ناظران بیمه

انجمن بین‌المللی ناظران بیمه، رشد سرمایه‌گذاری در اعتبار خصوصی را به عنوان یکی از روندهای برجسته صنعت بیمه ذکر کرده است و آن را در کنار سایر تحول‌های کلانی همچون ازهم‌گسیختگی ژئوپلیتیکی و کاربرد گسترده فناوری‌های نوین به عنوان اولویت‌های نظارتی سال جاری معرفی نموده است. تحلیل این انجمن تأکید می‌کند که افزایش تخصیص دارایی‌های خصوصی می‌تواند منافع اقتصادی واقعی برای بیمه‌گران به همراه داشته باشد، اما در کنار آن، مخاطراتی از قبیل پیچیدگی در ارزیابی قیمت‌گذاری، عدم‌شفافیت در ساختار جریان‌های نقدی و ریسک‌های نقدشوندگی تجمعی، ظهور می‌یابد که در شرایط استرس بازار می‌تواند به تشدید فشارهای سرمایه‌ای منجر شود. این سازمان توصیه کرده است که ناظران و خود شرکت‌های بیمه‌گر، چارچوب‌های سنجش و گزارش‌دهی تخصصی را برای این طبقه از دارایی، توسعه دهند تا خطر تجمعی و انتقال ریسک به‌موقع، قابل‌ردیابی باشد (IAIS, 2025). همچنین، تحلیل نظارتی بر نیاز به سناریوپژوهی‌های استرس که خصوصیات نقدشوندگی و اعتباری آن را در دوره‌های نزولی بازار الگو‌سازی می‌کند، تأکید دارد (IAIS, 2025).

ریسک‌های اصلی و عملیاتیِ پیشِ رو

سه بُعد ریسک نقدشوندگی، اعتباری و ریسک الگو/قیمت‌گذاری، اهمیت ویژه‌ای در بیم‌سنجی دقیق دارد. ریسک نقدشوندگی ناشی از بازار ثانویه ناکارآمد با نقدشوندگی پایین همراه است که می‌تواند در مواقع کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران یا افزایش درخواست‌های بازخرید، منجر به فرض‌های غیرقابل اتکا در ارزش‌گذاری دارایی‌ها ‌شود. ریسک اعتباری، مربوط به کیفیت واقعی وام‌گیرندگان است؛ رشد سریع عرضه‌کنندگان اعتبارات خصوصی ممکن است به رقابت برای سرمایه‌گذاری و کاهش استانداردهای اعتباری بینجامد که در دوره‌های رکود موجب افزایش زیان‌های اعتباری می‌شود (Financial Times. 2025). ارزیابی جریان‌های نقدی، ساختارهای تسهیم ریسک و سناریوهای بازیابی، در صورت نکول، نیازمند داده‌هایی با کیفیت ‌بالا و الگو‌های پیچیده هستند و کاستی در این حوزه می‌تواند منجر به برآوردهای خوش‌بینانه نسبت به عملکرد آتی و قرار گرفتن شرکت در معرض شوک‌های ناگهانی شود (IAIS, 2025؛ Financial Times. 2025). همچنین، تعامل بازارها و همزمانی ریسک‌ها (مانند افت همگانی بازده دارایی‌ها همراه با فشار نقدشوندگی) می‌تواند اثرات غیرخطی ایجاد کند که الگو‌های ساده، قادر به درک و تبیین آن نیستند (Financial Times. 2025).

پیامدهای راهبردی برای شرکت‌های بیمه

اختصاص بخشی از سرمایه به اعتبارات خارج از بازارسرمایه می‌تواند مزایای ملموسی همچون ارتقاء بازده پرتفو در یک افق زمانی معین، تنوع‌بخشی به ریسک‌های بازار و ایجاد جریان‌های درآمدی جایگزین که با پروفایل تعهدی بلندمدت بیمه‌گر سازگارند، داشته باشد. اما باید عنوان نمود که این مزایا منوط به توسعه قابلیت‌های درونی شامل ارتقاء حاکمیت سرمایه‌گذاری، ساختارهای ارزیابی اعتبار داخلی، روش‌های مدیریت نقدشوندگی و فرآیندهای انتخاب شرکای تخصصی است. بیمه‌گرانی که بدون تقویت چنین ظرفیت‌هایی وارد این بازار شوند، ممکن است با افزایش نوسان سودآوری و فشار بر سرمایه روبرو گردند. در سطح کلان‌تر، نفوذ بالای این طبقه از دارایی میان بیمه‌گران می‌تواند ساختار ریسک بازار را تغییر دهد و نیاز به همگرایی سیاست‌های نظارتی در حوزه گزارش‌دهی و آزمون‌های فشار[7] را افزایش دهد تا ریسک‌های سیستمی بالقوه کنترل شوند (IAIS, 2025؛ BlackRock, 2025).

رویکردهای پیشنهادی مدیریت ریسک

برای کاهش مخاطرات و استخراج مزیت‌های اقتصادی، پیشنهاد می‌شود شرکت‌های بیمه‌گر و ناظران، ترکیبی از اقدامات زیر را اجرا کنند. ابتدا تعریف سقف‌های تخصیص مبتنی بر آزمون‌های فشار و تحلیل‌ حساسیت[8] قرار دارد، تا اطمینان حاصل شود که در شرایط نامطلوب بازار، تعهدات بیمه‌گر دچار اختلال اساسی نمی‌گردد. سپس، باید استانداردهای شفاف گزارش‌دهی برای طبقه‌بندی دارایی‌ها، تعیین ارزش واقعی آن‌ها و افشای ریسک‌های ناشی از عدم‌تطابق نقدشوندگی و تمرکز اعتباری تدوین شوند. همچنین، فرآیندهای بررسی دقیق[9] باید بهبود یابند که شامل بررسی کامل ساختار قراردادها، شروط و تعهدات قراردادی و سناریوهای احتمالی بازپرداخت در صورت نکول می‌شود. اجرای این اقدامات نیازمند همکاری نزدیک با مدیران دارایی خصوصی و بهره‌گیری از داده‌های تراکنشی و تاریخی معتبر است تا ارزیابی دقیق و مدیریت مؤثر ریسک‌ها امکان‌پذیر شود. پس از آن، انجام سرمایه‌گذاری مشترک یا شراکت‌های محدود با مدیران خصوصی مورد اعتماد، به منظور دسترسی به فرصت‌های اختصاصی، همراه با تقسیم مخاطره باید صورت پذیرد. انجمن بین‌المللی ناظران بیمه، بر اهمیت تجهیز ناظران به ابزارهای لازم برای پایش تجمیع ریسک و بر‌قراری سازوکار‌های هماهنگ بین‌المللی تأکید دارد (IAIS, 2025).

سناریوهای احتمالی آینده و حساسیت‌سنجی

در سناریویی که بازارهایِ دارایی عمومی با دوره‌ای از نوسان بالا و بازده پایین روبرو شوند، محیط تشویق‌کننده‌ای برای افزایش تخصیص به  اعتبارات غیربورسی پدید خواهد آمد؛ با این‌حال اگر همزمان، کیفیت اعتباری وام‌گیرندگان در این بازار افت کند یا نقدشوندگی عمومی کاهش یابد، بیمه‌گران می‌توانند سریعاً در معرض فشار سرمایه‌ای قرار گیرند. در سناریوی دیگر‌، بهبود قابلیت‌های داده‌ای و استانداردسازی قراردادها - که مورد انتظار مدیران حرفه‌ای و برخی سرمایه‌گذاران نهادی است - می‌تواند بازار را بالغ‌تر سازد و بخشی از ریسک‌های نقدشوندگی را کاهش دهد. لذا حساسیت نتایج بر سه عامل کلیدی استوار است: کیفیت اعتبار[10]، توسعه بازار ثانویه[11] و توانایی ناظران در اعمال چارچوب‌های موثق گزارش‌دهی و سنجش ریسک (IAIS, 2025؛ AIBC, 2024-25؛ BlackRock, 2025).

رشد تخصیص بیمه‌گران سرمایه‌گذار به تأمین مالی اعتباری، خارج از بازار سرمایه، یک واکنش عقلایی به محدودیت‌های بازدهی ابزارهای مرسوم است که نیاز به تنوع‌بخشی دارد؛ این حرکت، توان بالقوه ارتقاء بازده تعدیل‌شده برای ریسک و تطبیق بهتر با ماهیت بلندمدت تعهدات بیمه‌گران را به همراه دارد. با این حال، خروجی، بستگی به کیفیت مدیریت ریسک، توانمندی‌های ارزیابی و انطباق نظارتی دارد. در حالت مطلوب اگر بیمه‌گران و ناظران با همگراییِ سیاست‌ها و سرمایه‌گذاری در توانمندسازی داخلی عمل کنند، تخصیص اعتبار غیربورسی می‌تواند به یک منبع پایدار درآمد تبدیل شود؛ در غیر این صورت، رشد نامنسجم این بازار، ریسک‌هایی نظام‌مند ایجاد خواهد کرد که تبعاتی فراتر از ترازنامه‌های شرکت‌ها خواهد داشت (IAIS, 2025؛ BlackRock, 2025).

منابع

1. International Association of Insurance Supervisors. (2025). Global Insurance Market Report 2025: Highlights — growth of investments in private credit, geoeconomic fragmentation and AI adoption as key supervisory priorities. IAIS.

2. AIBC. (2024–2025). Industry report: Private credit market overview and sizing. AIBC.

3. Goldman Sachs Asset Management. (2025). 2025 Global Insurance Survey: Institutional investor allocations and outlook. Goldman Sachs.

4. BlackRock. (2025). Global Insurance Report 2025: Investment strategy insights — private markets and insurer allocations. BlackRock.

5. Financial Times. (2025). Coverage and analysis on private credit risks and market developments. Financial Times.